Bronsmannetjies en walvisse
Dis hoekom ek elke Vrydag uitsien om DIE PAPIER op pad skool toe te koop. Gewone koerantstories oor politiek, sport en algemene skinderstories is soos ‘n McDonald’s Big Mac McMeal. Jy weet jy moet minder eet, maar iets daarin laat jou maar net weer en weer terugkom. Miskien is dit die woordkeuses, die onerkende bevooroordeeldheid of bloot die toeskouerwaarde van ander mense se nonsens wat ons teruglok. Die punt is dat ek myself alweer met ‘n koerant in die hand betrap.
Party voorblaaie en binneblaaie vee net beter ‘n braairooster af as daar darem die sot van die week se foto op pryk. Ek weet dis ‘n bietjie passive-aggressive, maar ek voel tog effens vindicated met my subtiele magr waarvan daardie ouens niks weet nie. Baie soos om ‘n padvark uit te skel wanneer jy alleen bestuur. No harm, no foul. Ek sal net nooit DINK vir daardie taak gebruik nie. Ek wil nie die heiligheid van hulle gedagtes met oepsie vleis en boereworsvet besoedel nie. Die enigste plek waar dit in my huis eindig, is in die recyclingsak op pad na die kartonhemel.
Ek weet dis nie altyd die hoofmaal wat my laat terugkom nie, maar die poeding. Annemarie van der Walt, Zander van der Westhuizen en Maureen van Helden. Vanaand beslis ook Ellen Hancke met haar akkurate byvoeglike naamwoorde en Willem Botha met sy dissektering van die taal. My inspireerder van die week is Johannes Froneman, met sy baie duidelike standpunt oor die alewige toekennings wat mettertyd so afgewater geraak het.
Toe OBE’s die eerste keer op die toneel verskyn, moes almal mos een of ander toekenning kry. Dis soos ‘n getuigskrif waarin jy nie slegte dinge mag sê nie. Gelukkig is daar ook maniere om daardie absurde verwagting te omseil. Ek het eenkeer ‘n getuigskrif van ‘n skoolhoof oor ‘n seun gelees wat ongeskik, arrogant en boonop redelik ver agter in die ry gestaan het toe skolastiese motivering uitgedeel is. Die hoof se kommentaar was: “Hy was somtyds in ons skool.”
Niemand heg meer werklik waarde daaraan nie. Die enigste mense wat verloor, is die ouers self, wat al hoe meer skoolfonds moet betaal om daardie verskriklike prysuitdelingsitem op die begroting te regverdig. Gaan maak gerus ‘n draai by Trophy City. Die kleinste plastiekbekertjies en medaljes kos R40. Die glastrofees wat presies lyk soos daardie moordwapens in misdaadreekse, begin by R250. Die gemiddelde aantal leerlinge per kwintiel 4 en 5 skole is net so oor die 900. Maak self die somme. Nou waar trek jy die streep?
Party skole probeer rondom die probleem werk deur wisseltrofees uit te deel. Ná drie jaar sit jy egter alweer met ‘n probleem, want die Piet Pompies-wisseltrofee vir die meeste boeke gelees in die derde kwartaal se voetstuk het verlede jaar gebreek toe die juffrou wat dit oorhandig het, dit laat val het.
Die seuntjie was eintlik reg. Toe die gegiggel en applous ‘n bietjie bedaar het, vra hy hardop vir sy pa: “Nou wie is Piet Pompies?” Sy pa kon hom nie antwoord nie, want hy het nog nooit van die ou gehoor nie. Ek kan boeke skryf oor die ongerealiseerde verwagtinge van ouers ten opsigte van hulle kinders se prestasies. NOT GOOD.
As ‘n onderwyser wat al lank in die onderwys is, het ek ook my voorraad stukkende en ekstra trofeë en bekertjies opgebou. Dis lekker om die Man of the Match-trofee vinnig voor saalopening aanmekaar te sit uit die voetstukke van verlede kwartaal se redenaarsdeelname-trofeë wat oorgebly het. Voeg daarby die mannetjies wat die sidestep doen en wat oorgebly het van die bulletjierugby se eindjaarfunksie, en VOILA! Vyf Man of the Match-trofeë.
Verlede jaar storm een van die jong onnies by my klas in. “Het Meneer nie dalk Man of the Match-trofeë vir ons nie?”
Ek wou eers weet wat was sy plan A. Die ou was nogal in ‘n penarie en omdat ek ‘n team player is, en boonop die uitvinder van die trofee-recyclingprogram, sê ek toe hy kan maar in my kantoor in die boonste laai van die liasseerkabinet gaan kyk.
Ek kon nie daardie saalopening bywoon nie en het aangeneem dat alles goed afgeloop het.
‘n Paar weke later staan ek op die aantreeblad en praat met die kinders. Voor my staan ‘n Engelse seun met sy skoolbaadjie aan. Op sy lapel pryk ‘n lapelwapentjie van die saaier van die Bybelgenootskap. Ek herken die bronsmannetjie dadelik en is verbaas dat hierdie seun die guts het om die Bybelgenootskap se embleem op sy skoolbaadjie te dra.
Ná die aantreeblad roep ek hom nader en vra waar hy dit gekry het. Ek verwag nou ‘n mooi storie van roeping, gestuurdes en alles wat daarmee saamgaan. Hy haal egter die wind heeltemal uit my seile toe hy sê dis vir Man of the Match.
Ek skiet amper ‘n kordiner. Ek besef toe dat iemand wat nie weet nie, maklik kan dink dis ‘n rugbyspeler met ‘n bal onder die een arm en besig om met die ander arm sy teenstanders te hand-off.

Ek onthou toe dat daar ook ‘n sak vol van daardie mannetjies in my laai oorgebly het van ons Bybelloop. Almal verstaan nie alle trofeë nie. Kwaad word sal nie my serebrale aneurisme regverdig nie.
My beste prestasietoekenning het egter gekom toe my pa-hulle Trivial Pursuit by my oom gespeel het. Ons kinders het in die tweede linie gesit terwyl die grootmense speel. Die vraag was: “Wat is die grootste soogdier in die wêreld?”
Ek was verstom dat die grootmense nie die antwoord geweet het nie. Ek het in my pa se oor gefluister dat dit ‘n blouwalvis is. Toe hy die antwoord gee, het almal hom verbaas aangekyk. Hy sê toe dadelik dis nie hy wat die antwoord geweet het nie, maar sy seun wat dit vir hom gesê het.
Die kyk in sy oë was vir my meer werd as enige fake trofee of spantoekenning. Van daardie oomblik af sou niemand my ooit weer met ‘n medalje of enige ander lokmiddel kon omkoop nie. Dit sou eenvoudig nie dieselfde tel nie.
Ek glo ons fokus moet op groter dinge as blote deelname en prestasies wees. Deursettingsvermoë, karakter, goedhartigheid, ongesiene medemenslikheid en die moed om aan te hou, tel baie meer in die lewe.
Ons as ouers hoef nie die fake trofeë te koop nie. Ons het immers die mag om die ware erkenning uit te deel. Nie as beloning vir die bereiking van mylpale nie, maar as viering van werklike, blywende suksesse.
Jesus sê self in die Bergpredikasie dat ons skatte in die hemel moet bymekaarmaak. Hemelse betaalmiddels. Ons is die genereerders daarvan. Kom ons hou dit eg en persoonlik.






























































